De film van Geert Wilders Rumoer over Fitna Buitenlandse protesten Islamitische halvering van mensenrechten? Binnenlandse beroeringen Omslag in de Oemmah.nl Première: zucht van verlichting en verveling Protest van over de grenzen Nomadische gedachten
Verwante teksten CyberJihad Internationaal: Waarom terroristen van internet houden Jihad in Nederland: Kroniek van een aangekondigde politieke moord Cyberterrorisme: Dodelijk geweld van het toetsenbord Oorlog in Cyberspace: Zwaarden van Zwakkeren Politiek op het internet Regulatie en zelfregulatie van internet

De film van Geert Wilders

Er waren terroristische aanslagen op de Amerikaanse Twin Towers, metrobommen in Madrid en Londen, en een gruwelijke moord op Theo van Gogh. En daarbij vielen doden, net zoals bij al die andere aanslagen de gepleegd werden door jihadisten, door islamitisch geïnspireerde terroristen. Wat deze gewelddaden voor velen extra schokkend maakte, was dat ze niet werden gepleegd door moslimstrijders uit verre landen, maar door – op het oog – geïntegreerde en vaak goed opgeleide jonge westerse moslims en bekeerlingen. De publicatie van Deense spotprenten waarin die jihadisten op de hak werden genomen, leidde tot een wereldomvattend rumoer - waarbij eveneens doden vielen. Nu blijkt dat zelfs een nog niet vertoonde film tot een heftige vaderlandse en internationale beroering kan leiden. Venijnige ruzie, hatelijkheden en bedreigingen om een film die niemand kende. Hoe kon dat gebeuren?

Of Wilders tegen een grapje kan?

De film van Geert Wilders heet Fitna, wat de beproeving of het kwaad betekent. Oorspronkelijk betekende het begrip letterlijk het in het vuur verhitten van goud en zilver om dat op echtheid te toetsen. Maar in de Koran wordt het woord gebruikt om het gevaar aan te duiden dat moslims terugkeren naar het veelgodendom of het heidendom. Iemand die fitna zaait is in de ogen van moslims een groter kwaad dan een moordenaar. Het kwaad lijkt al voltrokken te zijn nog voordat Wilders het in zijn filmpje aan de orde stelde.

In binnen- en buitenland struikelden moslims over elkaars pennen om de film van Wilders te veroordelen. Een hele schare kritische recensenten gaven oordelen over iets dat hen nog nooit onder ogen was gekomen. Als hun verontwaardiging en dreigingen niet zo serieus waren, zou men er hartelijk om kunnen lachen. Maar misschien moeten we achteraf constateren dat we het filmpje van Wilders allang hebben gezien. Fitna is een compilatie van beeldmateriaal dat we via internet al veel eerder hebben gezien: video’s van tot de tanden gewapende terroristen die in naam van Allah weerloze burgers afslachten.

Ook de constructie en stootrichting van de film laat zich raden, omdat het zo’n oud en helaas effectief recept is. Stap 1: Reduceer de islam als godsdienst tot de haatdragende politieke ideologie van de jihadisten, die onder verwijzing naar de Koran terroristische aanslagen plegen. Stap 2: Generaliseer dit jihadistische beeld van ‘de ware islam’ vervolgens zodanig dat dé Koran als een louter haatzaaiend en tot geweld aanzettend boek verschijnt. Stap 3: Concludeer vervolgens dat de dreigende ‘islamisering’ van de samenleving bestreden moet worden door o.a. het verbieden van de Koran (ook in de moskee en thuis) en het stopzetten van de moskeebouw. Met zo’n gespierde veralgemening worden álle moslims over een jihadistische kam geschoren. In elke moslim schuilt het gif van Mohammed Bouyeri.

Het dogma van Wilders luidt: “De islam is een politieke ideologie die streeft naar wereldheerschappij en die het Westen bedreigt. ... De islamitische ideologie heeft als hoogste goed het kapot maken wat ons het meest dierbaar is: onze vrijheid. ... Fitna is de laatste waarschuwing voor het Westen” [Wilders, in Volkskrant 22.3.08]. Hij vindt het zelfs “levensgevaarlijk” om over de islam als een godsdienst te praten. Wilders zegt dat hij het niet gemunt heeft op de moslims, maar op de islam. Wie daarvan de (hysterische) logica niet begrijpt, kan het proberen met Bert Wagendorps samenvatting van het standpunt van Wilders: “Ik haat Ajax, maar ik heb niks tegen Ajacieden, voetbal is geen sport en Zomerhitte is de laatste waarschuwing voordat alle gletsjers smelten” [Volkskrant 25.3.08].

Men kan met goede argumenten de standpunten van islamitisch geïnspireerde extremisten bestrijden. Maar voor Geert Wilders lijkt dit slechts een middel te zijn om iets heel anders te bereiken: het zaaien van angst voor en cultiveren van haat tegen een bepaalde religie (en haar gelovigen). Wilders wil ons doen geloven dat elke moslim in wezen gewelddadig en gevaarlijk is. Een overweldigende meerderheid van de moslims in Nederland streeft naar dezelfde basiswaarden als alle andere burgers: leven in vrede, vrijheid en welvaart.

Rumoer over Fitna

In augustus 2007 vergelijkt Wilders de Koran met Mein Kampf en pleit hij voor een verbod op het voor moslims heilige boek. Op 28 november 2007 wordt via een uitgelekt bericht in de Telegraaf bekend dat Wilders een korte film wil maken over de Koran. De film zou in een ‘Submission-achtige’ stijl worden gemaakt: geschriften uit de Koran worden beeldend voor de camera gebracht.

Op zijn weblog schrijft Wilders op 30 november dat hij met zijn filmpje wil aantonen dat de Koran geen stoffig oud boek is, maar nog steeds “aanleiding en inspiratiebron voor intolerantie, moord en terreur.”

In een interview met de Telegraaf van 26 januari 2008 geeft Wilders een nadere toelichting: zijn film gaat niet alleen over de Koran, maar speelt zich ook af in de Koran. “De randen van het boek zullen steeds zichtbaar zijn, en daarbinnen worden beelden vertoond van wat er in de Koranteksten wordt beschreven.” In het openingsshot is links in beeld de kaft van de Koran te zien, met rechts daarvan de tekst: “waarschuwing: dit boek bevat schokkende beelden.” Na dit openingsshot gaat het boek open, en ziet men vooral bestaande beelden van andere bronnen.

Men hoeft geen profeet te zijn om te voorspellen dat er bloederige beelden gepresenteerd zullen worden van moslims die met een beroep op hun geloof gewelddadigheden begaan: een steniging in Iran, een onthoofding in Irak, een zelfmoordaanslag in Afghanistan, de brandende Twin Towers in New York, het verminkte lijk van Theo van Gogh in Amsterdam. Dat zijn stuk voor stuk schokkende beelden. En Wilders anticipeert op dit schokeffect: “Wie dat schokkend vindt, moet niet boos worden op mij, maar op de mensen die dingen hebben gedaan. We maken een rit langs de verschillende soera’s en verzen. Daar zoeken we dan een voorbeeld bij.”

Op deze manier kondigde Geert Wilders zijn Koranfilm op het internet aan. Links is een afbeelding te zien van de voorkant van de Koran, waarop de Arabische tekst Allahu Akhbar staat, wat ‘God is de Grootste’ betekent.

“Waarom kan een onthoofdingsvideo van jihadisten wel op het net worden gezet en blokkeert de Amerikaanse provider Network Solutions de Fitna-site van Wilders nog voordat hij er de film op heeft kunnen plaatsen?” [Hans Beerekamp, NRC 26.3.08].

Maar op 22 maart 2008 haalde de provider de site uit de lucht. De mededeling van Network Solutions was kort en krachtig. “This site has been suspended while Network Solutions is investigating whether the site’s content is in violation of the Network Solutions Acceptable Use Policy. Network Solutions has received a number of complaints regarding this site that are under investigation.” De provider had vele honderden klachten ontvangen over de site en was bang voor reputatieschade. Bovendien had Wilders meerdere malen geweigerd aan de provider kenbaar te maken wat er precies te zien zal zijn in de film. Network Solutions concludeerde daaruit dat de inhoud waarschijnlijk strijdig zou zijn met haar huisregels. Tenslotte maakte Network Solutions zich zorgen over de betaling van de site. Niet alleen het te verwachten aantal bezoekers, maar ook het aantal cyberjihadisten dat al klaar zat om de Fitna-site van het internet te verwijderen (of de toegang ertoe te blokkeren) resulteren in zeer hoge kosten. De provider kreeg van Wilders geen duidelijkheid of hij deze hoge bedragen wel wilde of kon betalen.

Network Solutions Network Solutions (NS) verkoopt domeinnamen en levert daaraan gerelateerde diensten zoals website-hosting en e-maildiensten aan consumenten, bedrijven en organisaties. NS werd opgericht in 1979. Het bedrijf is een aantal keren van eigenaar veranderd. Nadat het in 2000 door VeriSign werd verworven voor ongeveer $21 miljard werd het in 2003 verkocht aan het investeringsbedrijf Pivotal Group voor $ 100 miljoen. Pivotal verkocht begin 2007 Netwerk Solutions door aan General Atlantic, een particuliere aandelenfirma die zich specialiseert in informatietechnologische bedrijven. Het prijskaartje hiervoor lag waarschijnlijk rond de $ 800 miljoen.

Network Solutions (NS) haalde zich door het blokkeren van de Fitna-site overigens wel direct de kritiek op de hals van boze cliënten die hun contract met de provider verbraken. Diverse bekende (en dus veel internetverkeer genererende) webloggers verbraken hun contract met NS. Bovendien werd de provider voor de voeten geworpen dat zij met twee maten meet. Enerzijds weigeren om de film van Wilders te hosten, maar wel registratiediensten bewijzen aan het domein hizbollah.org. NS nam deze laatste kritiek overigens ter harte en verwijderde dit domein.

Het aanbod van de Nederlandse Moslim Omroep (NMO) om Fitna op de televisie uit te zenden werd door Wilders afgewezen. De NMO wilde de film uitzenden en rond deze uitzending voor- en tegenstanders van de film met elkaar in discussie laten gaan. De voorwaarde van de NMO was dat de omroep de film vooraf mocht zien om zeker te zijn dat die geen strafbare uitingen bevat. “No way, NMO”, zei Wilders. Abdelmajid Khairoun, voorzitter van de Nederlandse Moslim Raad (de zendgemachtigde van de NMO) verklaarde dat zijn uitnodiging om de film uit te zenden gezien moet worden als een teken dat moslims “in deze moeilijke tijd” bereid zijn tot verzoening en dialoog. Volgens hem moet het taboe op de film doorbroken worden. “Uitzending door de NMO is voor onze doelgroep een manier om aan de film te wennen” [bron: NRC - 23.3.08].

Buitenlandse protesten: breng ons de keel van Wilders

Al voordat de film van Wilders door iemand gezien is, beginnen de protesten. In de volgende kroniek zetten we eerst de belangrijkste protesten in het buitenland op een rijtje.

• 21.1.08 - De Iraanse parlementariër, Alaeddin Boroujerdi, waarschuwt de Nederlandse regering over de anti-islamfilm van Wilders. Als de Nederlandse regering de vertoning niet voorkomt, zal het Iraanse parlement de Iraanse regering oproepen haar betrekkingen met Nederland te heroverwegen. Boroujerdi is voorzitter van de parlementaire commissie voor Nationale Veiligheid en Buitenlands Beleid [bron: IRNA - Iraans persbureau].

• 28.1.08 - In het aan Al-Qaida verbonden webforum Al-Ekhlaas verschijnt een heftige oproep om een einde te maken aan het leven van Geert Wilders. De PVV-leider moet worden ‘afgeslacht’ omdat hij de islam en de profeet Mohammed beledigt. Hoewel op dat moment de film zelf nog niet vertoond en dus door niemand gezien was, wordt in de naam van Allah het doodvonnis uitgesproken.
  “In de naam van Allah, wij vragen jullie ons de keel te brengen van deze ongelovige die de islam en de moslims beledigt en de profeet Mohammed belachelijk maakt.”
  Het zou voor moslims een religieuze plicht en islamitische eer zijn om dit vonnis uit te voeren. Daarbij wordt Mohammed B. -de moordenaar van Theo van Gogh- opgevoerd als voorbeeldig moslim. Hij wordt als held geëerd en zijn portret staat naast het artikel. Daarnaast wordt ook opgeroepen om Nederland te ‘terroriseren’ om uitzending van de omstreden film te voorkomen.
  “Wij, de moslims van de wereld, moeten strijden tegen iedereen die de islam bespot. De Nederlanders willen niet dat er moslims in hun land bestaan, omdat zij bang zijn te worden vernietigd door de islam.”
  Het webforum waarop deze bedreigingen geuit werden, moet tamelijk serieus genomen worden. Al-Ekhlaas.net is een van de meest populaire en invloedrijke jihadistische webfora. Voor jihadisten in de hele wereld fungeert Al-Ekhlaas als primaire bron van informatie, propaganda en training. Het heeft sterke banden met Al-Qaida in Saoudi-Arabië. De site fungeert als verbindingspunt naar jihadistische groepen in de wereld. Het is een clandestiene ontmoetingsplaats van Al-Qaida in Afghanistan en de jihadisten in Saudi-Arabië, Irak en elders. Op het forum kunnen jihadisten vragen stellen over ideologische en operationele kwesties aan leidinggevende strategen van Al-Qaida. Al-Ekhlaas fungeert steeds meer als virtueel centrum voor de coördinatie van activiteiten, campagnes, en aanslagen. Aan strijders die de dood vinden in hun operaties wordt uitvoerig aandacht besteed - zij worden met de hoogste eer overladen [zie uitvoeriger: Cyberjihad Internationaal].

• 15.2.08 - De Iraanse minister van justitie, Gholam-Hossein Elham, schrijft een brief aan zijn Nederlandse collega Ernst Hirsch Ballin, waarin hij hem vraagt ‘beledigende’ films over de Koran te verbieden. Volgens Elham biedt het Europese Verdrag voor de Rechten van de Mens de mogelijkheid om deze satanische beweging te stoppen. De Iraanse minister schrijft dat Iran de vrijheid van meningsuiting respecteert, maar dat het beledigen van heilige en ethische waarden totaal onacceptabel is. De ‘satanische’ film van Wilders zou kunnen leiden tot sociale onrust en de rechten van de hele moslimwereld schenden. Daarom moet de ‘blasfemische’ productie worden gestaakt.

• 18.2.08 - Honderden Iraanse parlementariërs dringen er bij president Mahmoud Ahmadinejad op aan de diplomatieke en economische banden met Nederland en Denemarken te herzien omdat daar in diverse media islamitische heiligheden worden beledigd en er een vertekend beeld van hebben gegeven. De verklaring, die door 215 van de 290 parlementsleden werd ondertekend, wordt uitgezonden op de Iraanse staatsradio. De beledigingen aan het adres van de islam zouden onder invloed van ‘aanmatigende zionisten’ zijn geuit [bron: NovaTV]. In de Palestijnse Gazastrook werd direct gevolg gegeven aan de Iraanse oproep. Een woordvoerder van de Volksverzetscomités, een overkoepelende groep van militante facties, roept moslims op Deense ambassades op te blazen en ambassadeurs te doden. Zijn gehoor stak daarop een Deense vlag in brand.

  Moslims protesteren in Jakarta tegen film van Wilders

• 20.2.08 - De eerste buitenlandse demonstratie tegen de ‘cineast’ Wilders vindt plaats in Indonesië, het naar omvang van de bevolking grootste islamitische land ter wereld. De tweehonderd voornamelijk vrouwelijke demonstranten demonstreren voor de Nederlandse en Deense ambassade in Jakarta tegen Geert Wilders en de Deense cartoons. De betogers eisen dat de godslasteraars bestraft worden. Volgens hen wordt de vrijheid van meningsuiting in Europa misbruikt om de islam te beledigen. Zij willen met hun protest voorkomen dat Wilders koranfilm wordt vertoond en dat de Deense cartoons worden herplaatst. Op de meegedragen protestborden uiten de demonstranten hun woede: ‘Doodstraf voor belediging profeet’ en ‘Beantwoord laster Islam met Jihad’. Een woordvoerder van de politieke moslimorganisatie Hizb ut Tahrir roept: “Waarom laat Nederland deze beledigingen ongestraft passeren? Onder het mom van vrijheid van meningsuiting beledigen ze de Islam. Maar er zijn grenzen. Niemand heeft het recht onze profeet in diskrediet te brengen. Nederland moet de geplande film van dat controversiële kamerlid verbieden.”

  In Nederland verspreidden jongeren van de radicale islamitische beweging Hizb ut Tahrir in december 2007 in diverse plaatsen al pamfletten die gericht waren tegen de film van Wilders (zonder dat hij bij naam genoemd wordt). In het pamflet worden moslims opgeroepen om de Koran te verdedigen, met name tegen ‘bepaalde personen in Nederland die vastberaden zijn een film te maken over de Edele Koran’ en ‘niet stilzwijgend toe te kijken bij de bespotting van onze religie en de bespotting van onze Edele Koran’. De jongeren hopen dat ‘de moslims zich als individuen en in groepen zullen bewegen om de symbolen van Allah te eren en om hun godsdienst te verdedigen’.

• 25.2.08 - De Pakistaanse overheid eist van alle internetproviders in het land dat de videowebsite YouTube wordt geblokkeerd. De aanleiding voor deze blokkade is de Koranfilm van Wilders, die dan nog moet uitkomen. De Pakistaanse Telecommunicatie Autoriteit (PTA) wil zo voorkomen dat (nep)trailers van Wilders’ Koranfilm via YouTube door Pakistanen gezien kunnen worden.

• 28.2.08 - De Taliban dreigt hun aanvallen op Nederlandse militairen in Afghanistan op te voeren als de anti-islamfilm van Geert Wilders wordt uitgezonden. De woordvoerder van de Taliban, Zabihullah Mujahid, noemt de film van Wilders ‘een belediging voor de islam’. “Wij in Afghanistan zullen de aanvallen tegen de Nederlandse troepen opvoeren als de film wordt uitgezonden.” De Taliban zullen de Verenigde Naties oproepen activiteiten zoals die van Wilders te stoppen om een scheuring tussen de islam en de rest van de wereld te voorkomen. De Taliban beschouwt de geplande film en heruitgave van de cartoon als onderdeel van een ‘kruisvaardersoorlog’ tegen de islam. Tijdens de cartoonrellen in 2006 vielen er 11 doden bij de demonstraties in Afghanistan. In de islamitische republiek Afghanistan kan men de doodstraf krijgen voor kritiek op de profeet Mohammed en de Koran.

  Yusef Al-Qardawi

• 29.2.08 - Tijdens zijn vrijdagpreek roept sjeik Yusuf al-Qaradawi, sterprediker van de Arabische zender Al Jazeera, op landen die de islam aanvallen, te boycotten. “Het is absoluut niet toegestaan om geld dat jullie verdienen aan hen te geven. Met dat geld worden tekeningen en foto’s gemaakt waarin onze profeet wordt beledigd.” De Egyptische sjeik is een van de meest invloedrijke islamitische geleerden die meer dan 50 boeken op zijn naam heeft staan. Qaradawi is voorzitter van de International Union of Muslim Scholars (IUMS). Hij wordt beschouwd als een gematigd conservatief die probeert de idealen van de islamitische leefstijl aan te passen aan die van de moderne samenleving. Maar hij verwerpt de universele rechten van de mens en een paar grondslagen van democratie. Na de aanslagen van 11 september riep hij moslims op om bloed te doneren voor de slachtoffers van de aanslagen en veroordeelde hij het gebruik van terroristisch geweld. Tijdens de cartoonrellen riep hij op tot een ‘dag van kwaadheid’, maar hij veroordeelde ook in dit geval gewelddadige acties. Het gebruik van zelfmoordaanslagen tegen vijandige strijdkrachten is alleen legitiem wanneer de verdedigende strijders geen andere zelfverdedigingsmiddelen hebben.

• 5.3.08 - De drie hoogste autoriteiten in de soennitische islam roepen in een officiële verklaring de internationale gemeenschap op zich uit te spreken tegen de film van Wilders. Zij vragen de Verenigde Naties een wet aan te nemen die het beledigen van godsdiensten strafbaar stelt. De soennitische geestelijken zijn de als liberaal bekend staande sjeik Mohammed Sayyid Tantawi (Al Azhar universiteit in Caïro), Mahmoud Hamdi Zaqzouq (minister van religieuze zaken van Egypte) en Ali Joum’a (grootmoefti van Egypte). In hun communiqué wijzen zij de Nederlandse en Deense regering erop dat zij de vrijheid van meningsuiting en het beledigen van de islam niet door elkaar moeten gooien. “Wat de Nederlandse parlementariër gaat doen, het produceren van de film Fitna waarin hij de Koran beschrijft als fascistisch, is een ernstige aanval op de islamitische heiligdommen.”

• 6.3.08 - De Iraanse onderminister Mahdi Safari van Buitenlandse Zaken roept de Nederlandse regering nogmaals op de film van Geert Wilders te stoppen. Volgens Safari is de film “een belediging voor de 1,2 miljard moslims en hun normen en waarden.” In een gesprek met minister van Buitenlandse Zaken Maxime Verhagen, stelt Safari voor dat de Nederlandse regering de anti-Koranfilm van Wilders zou kunnen verbieden op grond van de universele verklaring van de rechten van de mens. Hij verwijst daarbij naar artikel 29, waarin staat dat de rechten van een individu kunnen worden beperkt om de rechten en vrijheden van anderen te beschermen.

• 7.3.08 - In de Afghaanse hoofdstad Kabul demonstreren ongeveer 200 politici buiten het parlement. Zij schreeuwen: “Dood aan de vijanden van de islam.”

• 7.3.08 - In Iran schaart de invloedrijke ayatollah Ahmad Khatami Nederland, samen met Duitsland en Denemarken, onder ‘de vijanden’ van Iran. Duitsland wordt in het rijtje der godslasterlijken opgenomen omdat de Duitse minister van Binnenlandse Zaken Wolfgang Schäuble (CDU) de Europese media aanspoorde de Mohammed-cartoons te publiceren. De ayatollah roept in zijn gebed op tot “het ondertekenen van een gezamenlijk petitie, zodat de islamitische landen hun economische banden met de beledigende landen verbreken.”

• 8.3.08 - Protestmars van naar schatting 5.000 à 10.000 mensen in Herat (Afghanistan). De demonstranten scanderen slogans als ‘Holland dood’ en ‘Denemarken dood’, verbranden de Deense en Nederlandse vlaggen, en koelen hun woede op een politieauto. Ook in de provincie Kunar kwamen Afghanen bijeen om te betogen.

  Demonstranten in Jalalabad verbranden Deense en Nederlandse vlaggen

• 9.3.08 - Protestmars van meer dan 2.000 mensen in de Afghaanse stad Jalalabad. Zij betogen tegen de Deense cartoons over de profeet Mohammed en tegen de film van Geert Wilders. Ook zij scanderen ‘Dood aan Denemarken, dood aan Holland’. De demonstranten roepen de Afghaanse regering op de banden met Nederland en Denemarken te verbreken en de troepen die beide landen in Afghanistan hebben terug te trekken. “We willen dat de regering de Deense en Nederlandse troepen het land uittrapt. We willen dat onze regering alle banden verbreekt met hun regeringen. Ze hebben onze profeet en ons geloof beledigd”, stelde een betoger [bron: Volkskrant 9.3.08]. De demonstranten eisen dat de tekenaars van de cartoons en Wilders worden berecht. Een universitair student die aan de betoging deelnaam verklaarde: “Als onze eisen niet worden ingewilligd zullen we meer betogingen houden en ons bedienen van zelfmoordaanslagen tegen de buitenlanders.”

• 12.3.08 - In Pakistan zet de politie wapenstokken en traangas in om een protest van honderden studenten de kop in te drukken. De studenten wilden protesteren tegen de anti-Koranfilm van Wilders en de Deense Mohammed-cartoons. De demonstratie was georganiseerd door de Jamaat-e-Islami partij (JI). De protesten werden gehouden in verschillende delen van Peshawar aan de grens met Afghanistan.

• 12.3.08 - Afghaanse NAVO-militairen distantiëren zich van de Deense Mohammed-cartoons en de aangekondigde Koranfilm van Wilders. De Afghaanse troepen vragen de regering in Kabul om de banden met Denemarken en Nederland te verbreken en hun troepen weg te sturen. Premier Balkenende verklaart dat hij ‘ontzettend kwaad’ is over de betogingen in Afghanistan. “Dit deugt echt van geen kanten. Nederland zit in Afghanistan om bij te dragen aan vrede, recht en veiligheid. Ik verwerp wat daar gebeurt.”

• 17.3.08 - In Teheran roept de directeur van het ‘Hoofdkwartier van de Waardige Bloggers’, Fatmeh Mousavi, op tot een virtuele jihad. Mousavi moedigde ict’ers aan godslasterende sites en weblogs te hacken en plat te leggen. “Val de brutale instituties die de islamitische gemeenschap beledigen aan”. Volgens Mousavi is de virtuele jihad een religieuze plicht waaraan geen moslim zich mag onttrekken..

  

• 21.3.08 - Zo’n 5.000 Afghanen protesteren tegen de herdruk van een cartoon van de profeet Mohammed in Deense kranten en de Koranfilm van Wilders. Zij roepen “dood aan Denemarken” en “dood aan Nederland”, maar ook “dood aan Amerika” en “dood aan Joden”. De demonstranten verzamelden zich rond een moskee in het westen van Kabul. Zij verbranden Deense en Nederlandse vlaggen en een pop die Geert Wilders moest voorstellen. De man die de menigte via een megafoon vanaf een vrachtwagen toespreekt zegt dat de Afghaanse regering binnen twee dagen de Deense en Nederlandse troepen naar huis moet sturen en hun ambassades moet sluiten - “anders zullen we actie ondernemen” [bron: Reuters].

  	De Nederlandse vlag en een pop die Geert Wilders moet verbeelden worden ritueel in brand gestoken. Het gebeurde in Kabul (Afghanisten) op Goede Vrijdag 21 april 2008.

• 21.3.08 - De Egyptische minister van buitenlandse zaken, Hossam Zaki, betreurt de ongegronde aanvallen op de islam en zegt dat de plannen van Wilders om zijn anti-Koran film te vertonen nauwkeurig in de gaten worden gehouden. “Het is betreurenswaardig dat Europese wetgevers en politici ongegronde methoden gebruiken om electoraal stemmen te winnen door de heilige waarden en religies van anderen aan te vallen.” Deze politici “concentreren hun haat op de islam” en nemen zich voor om een film te vertonen die de islamitische symbolen ondermijnt. Dergelijke acties “geven voeding aan haat tegen moslims en moedigen extremisme en confrontatie aan in plaats van de opteren voor dialoog gebaseerd op wederzijds respect” [bron: france24].

Verenigde Naties: islamitische halvering van mensenrechten?

Islamitische landen spannen zich in om de kritiek op de islam buiten spel te zetten en waar mogelijk te verbieden. De Organization of the Islamic Conference (OIC) telt 57 landen en vormt het grootste stemblok binnen de VN. Sinds 1999 voert de OIC een campagne tegen de vrijheid van meningsvorming omdat zij deze zien als “een dekmantel van het Westen om uitingen tegen de islam te rechtvaardigen” (secretaris-generaal van OIC, Ekmeleddin Ihsanoglu).

“The OIC Group believes that the right to freedom of expression carries with it special duties and responsibilities, and does not provide a license to insult and hurt the sentiments and beliefs of others” [OIC Statement on Islamophobia - 29.02.2008].

Op 18 december 2007 werd in de Commissie Mensenrechten van de VN een resolutie aanvaard waarin regeringen worden opgeroepen de vrijheid van meningsuiting aan banden te leggen. De resolutie werd door Pakistan ingediend en met grote meerderheid aanvaard. Van de stemgerechtigde landen stemden de islamitische en niet-gebonden landen vóór de resolutie. Alle westerse landen stemden tegen. In de samenvatting van de resolutie tegen godslastering staat:

“draft resolution on Combating defamation of religions (document A/C.3/62/L.35) would have the Assembly express deep concern about the negative stereotyping of religions and manifestations of intolerance, as well as discrimination in matters of religion or belief in some regions of the world. It would further call upon the Assembly to note, with deep concern, the intensification of the campaign of defamation of religions, as well as the ethnic and religious profiling of Muslim minorities in the aftermath of the tragic events of 11 September 2001. The draft would also have the Assembly emphasize that everyone has the right to freedom of expression, which should be exercised with responsibility and may, therefore, be subject to limitations according to law which are necessary for respect of the rights or reputations of others, protection of national security or of public order, public health or morals, as well as respect for religions and beliefs” [bron].

Binnenlandse beroeringen

In Nederland zelf werd vanuit de islamitische gemeenschap overwegend met gepaste verontwaardiging gereageerd op de aangekondigde film van Wilders. Sommige protesten, waren zelfs ludiek van aanpak. Zo organiseerde Marokko.nl en Academica Islamica op 23 januari 2008 in Amsterdam een bijeenkomst met jongeren, waarin aan het slot een symbolische knuffelbeer werd gepresenteerd die voor Geert Wilders bedoeld was. “Die man heeft liefde en genegenheid nodig. Daar is het hem in zin jeugd aan ontbroken, dus dat willen we compenseren” (Abdelhafid Bouzidi]. Op de hiervoor speciaal ingerichte website, www.knuffelgeert.nl stuurden zo’n 3.000 mensen een knuffel aan de PVV-voorman Geert Wilders.

De meeste protesten waren grimmiger en waren erop gericht de vertoning van de film van Wilders te voorkomen.

Harry de Winter

• 17.3.08 - In een paginabrede advertentie op de voorpagina van de Volkskrant beschuldigt programmamaker Harry de Winter Geert Wilders van racisme. “Als Wilders hetzelfde over Joden (en het Oude Testament) gezegd zou hebben als wat hij nu over Moslims (en de Koran) uitkraamt, dan was hij allang afgeserveerd en veroordeeld wegens antisemitisme.” De advertentietekst was mede geplaatst namens de Stichting de Initiatieven en Een Ander Joods Geluid, waarvan De Winter een van de oprichters is. In een toelichting vergelijkt De Winter de stellingname van Wilders tegen de islam met de manier waarop in de jaren dertig van de vorige eeuw de aanzet tot de Holocaust werd gegeven. “Wilders betoogt dat dé moslim moet worden aangepakt en dat de Koran een fascistisch boek is. Zo is ooit de vervolging van de Joden begonnen, door het veralgemeniseren van zaken.” Zijn boodschap richt zich ook op de moslims die zich minder over één kam moeten laten scheren. “De moslimgemeenschap zou zich openlijker moeten uitspreken tegen het terrorisme” [Volkskrant 17.3.08].

  Imam Fawaz Jneid

• 21.3.08 - Volgens sjeik Fawaz Jneid van de Haagse As Soennah moskee schuilt er achter Geert Wilders een sinister complot. Achter de film Fitna van Geert Wilders zit een vooropgezet plan om ervoor te zorgen dat Westerse politici anti-islamwetten doorvoeren. Door moslims doelbewust te irriteren en te provoceren tot geweld zou voor zulke wetten draagvlak worden geschapen. De Deense spotprenten van de profeet Mohammed zouden hetzelfde doel voor ogen hebben. De sjeik legt niet uit wie achter de schermen de touwtjes in handen hebben. Maar er dreigt wel een groot gevaar: “Als je de Nederlandse en de Europese wet als leidraad neemt dan is hetgeen wat Wilders, zijn partij en aanhangers zeggen en doen is pure discriminatie en nog meer dan dat het is fascistisch.” Jneid zet zijn hoop op de druk die de grote islamitische landen zullen gaan uitoefenen: “de islamitische landen moeten zeker druk uitoefenen op de Nederlandse regering” [bron: Interview met Sheich Fawaz op Mzine TV]. Het wordt niet helemaal duidelijk hoe imam Jneid zijn bezorgdheid om discriminatie verenigt met zijn voorstel om homo’s van een flatgebouw af te gooien. Net zoals eerder onduidelijk bleef hoe hij de grondwettelijk verankerde vrijheid van meningsuiting kan combineren met zijn voorstel om columnisten te censureren, door het vastleggen van woorden die wel en niet gebruikt mogen worden in columns.

  

• 21.3.08 - De Nederlandse Islamitische Federatie (NIF) kondigt aan een kort geding aan te spannen tegen Fitna the Movie. Zij wilde een voorvertoning afdwingen, zodat een onafhankelijke deskundige kan bepalen of de film daadwerkelijk beledigend voor moslims is. Als dit het geval blijkt te zijn, wil de NIF de vertoning van de film verbieden. De federatie ging er daarbij van uit dat Wilders zijn film niet naar buiten zou brengen voordat het kort geding heeft gediend. “Als meneer Wilders stelt dat zijn uitlatingen binnen de wet vallen, kan hij ook wel even wachten tot de wet dat heeft bevestigd”, stelde raadsman E. Köse van de NIF [bron: AD 21.3.08]. De NIF tartte daarmee de grondwettelijk verankerde persvrijheid: wat je uitgeeft hoef je niet van te voren aan iemand voor te leggen. Of, in de dictie van artikel 7 van de Grondwet: “Niemand heeft voorafgaand verlof nodig om door de drukpers gedachten of gevoelens te openbaren” (en hetzelfde geld voor radio- of televisie-uitzendingen en voor films). De NIF leek door haar actie voeding te geven aan de gedachte dat sommige islamitische organisaties handelen alsof de sharia al in Nederland is doorgevoerd. Of een film beledigend of discriminerend is wordt in een democratische rechtsstaat niet beslist door de regering of door willekeurige ‘deskundigen’, maar door de rechter. Het NIF eist niet alleen een verbod op Fitna, maar ook de openbare excuses van de PVV-leider aan de moslimbevolking. Op straffe van een dwangsom van 50.000 euro per dag moet Wilders volgens de eisers in twee landelijke dagbladen op de voorpagina een rectificatie plaatsen. Daarin moet hij verklaren dat zijn uitlatingen over de islam, de Koran en de profeet “onjuist en onnodig grievend” zijn. De rectificatie moet eindigen met een spijtbetuiging [bron: Telegraaf 27.3.08].

• 21.3.08 - Negen prominente Limburgers doen aangifte tegen PVV-leider Geert Wilders. Zij vinden dat Wilders vervolgd moet worden voor haatzaaien tegen moslims. Volgens hen is de inmiddels overleden leider van de Centrumpartij, Hans Janmaat, veroordeeld voor veel mildere uitspraken. Tot de groep behoren onder meer emeritus-hoogleraar internationaal recht Theo van Boven, voorzitter Saadana van de Limburgse Islamitische Raad en predikant At Ipenburg. In de aangifte wordt een aantal omstreden uitspraken van Wilders opgesomd. Het gaat daarbij onder meer om Wilders’ stelling dat van de Koran een boek ter grootte van de Donald Duck over zou blijven als alle haatdragende onderdelen eruit geschrapt zouden worden, en om zijn uitspraak dat de Koran het ‘Mein Kampf van de religie’ is.

  

• 22.3.08 - Protestdemonstratie van ruim 1.300 mensen op de Dam in Amsterdam tegen “de intolerante en discriminerende standpunten” van de Partij voor de Vrijheid (PVV) van Geert Wilders. De betoging werd georganiseerd door de antiracistische organisatie ‘Nederland Bekent Kleur’. Er werden borden meegedragen met leuzen als ‘Stop de Hetze’ en ‘Geen ruimte voor racisme’. Volgens Wilders maakte de demonstratie alleen maar duidelijk dat de Nederlandse bevolking zich heeft afgekeerd van het multiculturalisme. Hij noemde de betoging een ‘haat-manifestatie’.

Omslag in de Oemmah.nl

Het meest opvallende fenomeen is de omslag in de houding van Nederlandse moslims. In het verleden vertoonde de moslimgemeenschap in Nederland een grote koudwatervrees om zich duidelijk uit te spreken tégen islamitisch geïnspireerd terrorisme. Te veel moslims dachten nog dat zij daar niets mee te maken hadden en lieten zich daarop dus ook niet aanspreken. Inmiddels hebben zij geleerd dat het negatieve beeld van moslims en de islam vooral het gevolg is van het optreden van jihadisten, die met een beroep op de Koran onschuldige burgers afslachten en politici en schrijvers met de dood bedreigen. Zij hebben ook geleerd dat de politieke strategie van Wilders en ook Verdonk erop gericht is dit negatieve moslimbeeld in stand te houden en te exploiteren. Maar de tijd van het ‘slachtofferschap’ (van de aanvallen op dé islam of op de jihadistische vorm daarvan) en van louter ‘geklaag’ (over het optreden van Pim Fortuyn, Ayaan Hirsi Ali, Theo van Gogh, Geert Wilders en Rita Verdonk) is voor veel moslims inmiddels voorbij. Dat biedt mogelijkheden om de misère rond de islam meer zelfbewust en weerbaar tegemoet te treden.

Natuurlijk waren er nog moslims die probeerden via het strafrecht hun ‘gelijk’ te halen en het ‘onheil’ af te wenden. Op diverse manieren is geprobeerd de vertoning van Fitna te verbieden. Meer dan 45 organisaties en individuen deden aangifte wegens haatzaaien en beledigen. Maar daar staat iets tegenover. Veel andere moslim- en migrantenorganisaties hebben zich in de Fitna-rel ingespannen om verdere escalatie te voorkomen. Zij riepen Nederlandse moslims op om zich niet te laten provoceren door Wilders c.s. en om geen onbedachtzame uiting te geven aan alle emoties die er spelen. Bovendien spanden zij zich in om de politieke en religieuze autoriteiten in islamitische landen een realistisch beeld te geven over de vrijheid van meningsuiting in Nederland en in het bijzonder over de vrijheid van godsdienst voor moslims.

Saying ‘sorry’ for Fitna Veel Nederlandse burgers ergerden zich aan de voortdurende provocaties van Geert Wilders. Zij waren het wachten moe en begonnen hun eigen Fitna-films te maken waarin zij hun excuses aanbieden voor de film van Wilders. “Het is soms zo vernederend om Nederlander te zijn. Ik bied daarvoor mijn excuus aan. We gaan dus allemaal onze eigen Fitna-film maken. ... We kunnen Wilders niet stoppen. Hij heeft het recht op vrijheid van meningsuiting en hij is slim genoeg om binnen de grenzen van de Nederlandse wet te blijven. In werkelijkheid willen we zijn film niet blokkeren omdat wij hechten aan de vrijheid van meningsuiting. Zelfs stompzinnige populistische politici hebben fundamentele rechten” [bron]. Het actieplan is duidelijk: we maken zoveel filmpjes dat het moeilijk wordt om de film van Wilders te vinden zonder veel andere filmpjes waarin daarvoor excuses worden gemaakt. Als iedereen zich voldoende inspant zal niemand in staat zijn om het vuilnis van Wilders te vinden tussen de ruis die wij produceren. Op die manier laten we de wereld (en onszelf) weten dat we toestaan dat verwarde mensen spreken, maar dat dit niet betekent dat we het eens zijn met wat zij zeggen. Ook wij hebben het recht om de wereld te laten weten hoe wij over Wilders en zijn gevaarlijke islamofobie denken. De ‘sorry for Fitna’-filmpjes die op YouTube werden geplaatst zijn meestal van een verrassende kortheid, zoals deze. Maar soms zijn het zelfs zeer uitgebreide uiteenzettingen, zoals deze fabuleuze toespraak van Ali.

Mohammed Sayyed Tantawi

Dris El-Boujoufi

• Vertegenwoordigers van het Contactorgaan Moslims en Overheid (CMO), de Protestantse Kerk Nederland en de Raad van Kerken gaan in Egypte op audiëntie bij Muhammed Sayyed Tantawi. Sjeik Tantawi wordt beschouwd als de hoogste religieuze autoriteit van de soennitische islam. Hij is de grootimam van de Al-Azhar-moskee en rector van de gelijknamige islamitische universiteit in Caïro. CMO-voorzitter Dris el Boujoufi legt in de Telegraaf uit wat het doel is van zijn missie.
  “We gaan nu eerst in Egypte bij sjeik Tantawi benadrukken dat Nederland nog steeds een tolerant land is waar moslims alle ruimte krijgen om moskeeën te bouwen. En we willen ook duidelijk maken dat Wilders slechts een klein segment van de samenleving vertegenwoordigt.”
  De delegatie wil bereiken dat de verhoudingen tussen de godsdiensten niet onder druk komen te staan en wil een boycot van Nederlandse producten voorkomen. Na verschijning van Fitna willen de organisaties op bezoek bij andere geestelijken, zoals de bekende prediker Yusuf al-Qaradawi.

• De Federatie van Islamitische Organisaties in Nederland (FION) stuurt op 11 februari 2008 een brief aan sjeik Yusuf al Qaradawi, de invloedrijke sterprediker van Al Jazeera. Daarin wordt de opstelling van de Nederlandse regering en het volk uitvoerig geprezen. Wilders wordt afgeschilderd als een politicus die moslims provoceert om te polariseren voor eigen electoraal gewin. Het FION verzoekt Qaradawi om hen te helpen bij het realiseren van een plan om ‘de waarheid van de islam’ helder te presenteren. Dat wil men bijvoorbeeld doen via een Koranwedstrijd waarbij niet-moslims op een ludieke manier met de islam kennismaken (‘Holland International Award voor de Heilige Koran’). Namens het FION verklaarde Aissa Zanzen: “We hebben ze bijgepraat over de situatie van moslims in Nederland. We hopen dat ze willen meedenken hoe we de kritiek op de Koran kunnen weerleggen en hoe we anderen met de barmhartigheid van onze profeet kunnen laten kennismaken” [Trouw]. Een maand later stuurde de FION nog tientallen brieven naar invloedrijke islamitische politici en geestelijke leiders.

• Het Landelijk Beraad Marokkanen (LBM) verstuurde een ‘objectieve analyse’ van de Nederlandse situatie rondom de Fitna van Wilders naar diverse islamitische geleerden, instellingen en regeringen. In dit rapport wordt een uitvoerig beargumenteerd pleidooi gehouden om in de hele wereld kalm te reageren op de film. Het opmerkelijke uitgangspunt is dat het beledigen van de islam een verschijnsel is dat inherent is aan de globalisering. In die geglobaliseerde, universele cultuur moet de islam haar plaats zien te vinden, ook al zal de islam in het Westen niet vanzelfsprekend worden aanvaard. “De belediging van de islam zal daarom een permanent karakter krijgen.” Op langere termijn moeten moslims het debat over hun geloof aangaan en “samenwerking zoeken met rechtvaardige, democratische en humanistische partners in het Westen.” Daaruit wordt een duidelijke, richtinggevende conclusie getrokken. “Nederland is Denemarken niet. Moslims zijn hier volwaardige, actieve en verantwoordelijke burgers. De Nederlandse samenleving is solidair. Daarom verdient de Koranfilm een andere benadering” [bron: Volkskrant 22.3.08].

  Op de dag dat de Koranfilm van Wilders uitkomt, zetten alle Marokkaanse moskeeën hun deuren wagenwijd open. De open dag is bedoeld om ‘de boel bij elkaar te houden’. Woordvoerder van het LBM, Brahim Bourzik, verklaart dat het LBM een draaiboek heeft, voor het geval de film leidt tot grote onrust. Naast het openzetten van de moskeeën willen Marokkaanse organisaties samen met andere moslim- en niet moslimorganisaties een manifestatie organiseren vlak na het uitkomen van de film van Wilders.

• FORUM, het Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, schreef een Fact Book met feiten over de situatie van moslims in Nederland. Zij stuurde dit boekje op naar de Organisatie van de Islamitische Conferentie (OIC) in Senegal. In de berichtgeving in de buitenlandse media rondom de uitzending van Fitna ontbreken veelal feiten over de leefsituatie van moslims in Nederland. Om scheve beeldvorming over Nederland te corrigeren presenteert FORUM een helder overzicht met gegevens over moslims en allochtonen in belangrijke domeinen van de samenleving. Het bevat cijfers over onder andere arbeidsparticipatie, vrijheid van godsdienst, moskeeën bouw, islamitisch onderwijs, en relevante wetgeving.

Wilders is niet Holland Op de site wildersisnotholland.com ondertekenen duizenden mensen een verklaring waarin zij de wereld laten zien dat Geert Wilders en zijn film Fitna niet de opvattingen weerspiegelen van alle Nederlanders. De petitie werd door meer dan 10.000 mensen ondertekend (stand 26 maart) Ruim 7000 mensen hebben op internet de petitie ‘Wilders is not Holland’ ondertekend. Omdat de site vooral bedoeld is om aan het buitenland te laten zien dat veel Nederlanders de standpunten van Wilders niet delen, heeft zij ook Engelse, Franse en Arabische versie. Initiatiefnemer en Llink-presentator Marcel van der Steen: “Het is geen anti-Wilderssite. Wilders heeft recht op zijn eigen mening. Als hij die in een film wil verkondigen, dan moet hij dat vooral doen” [bron: Fok].

Première - een zucht van verlichting en verveling

LiveLeak verwijdert Fitna Op vrijdagavond werd Fitna van Liveleak verwijderd. Doordat het personeel serieuze bedreigingen kreeg zag LiveLeak zich genoodzaakt om Fitna van hun servers te verwijderen. Maar dat betekende niet dat de film niet meer op het internet te vinden was. Integendeel, direct na het verschijnen van Fitna op LiveLeak werden er vele kopieën verspreid via andere internetlocaties. Dat gebeurde zowel via de digitale parkeerplaatsen (rapidshare.com, megaupload.com, 2shared.com, zshare.net, badongo.com), via peer-to-peer systemen (ThePirateBay, MiniNova) als via YouTube en VideoGoogle, en via particulieren zoals ‘vitu’, DeTrochsetters en libertes. Maar ook bij YouTube werd Fitna na twee dagen uit de circulatie genomen.

Toen brak, op donderdag 27 maart 2008 om 19.00 uur, de dag aan van de echte premère van Fitna. Zij vond plaats op LiveLeak. LiveLeak (voorheen Ogrish.com) is een soort YouTube, maar dan met nog wat gruwelijker filmpjes (zoals die van de executie van Saddam Houssain). LiveLeak toont wat YouTube en Google Video niet doen: ongecensureerde, gewelddadige beelden.

Inhoudelijk biedt Fitna zoals verwacht weinig nieuws. Het is een aaneenschakeling van bekende beelden en een verzameling krantenknipsels over terroristische aanslagen, vermengd met uit geheel andere contexten getrokken suggestieve beelden die niets met terrorisme te maken hebben. Ook de constructie biedt geen verrassing. Eerst wordt de islam gereduceerd tot de jihadistische leer. Vervolgens wordt met beelden aannemelijk gemaakt dat deze jihadistische leer een inspiratiebron is voor terroristen. Tenslotte wordt dit verwrongen islambeeld weer veralgemeend naar de hele moslimgemeenschap in Nederland, die niets van doen heeft met het getoonde geweld van buitenlandse jihadisten. Op die manier wordt de islam en worden Nederlandse moslims geïdentificeerd met de meest gruwelijke moord- en verminkingspraktijken. De meest provocerende passages zijn de geanimeerde Mohammed-karikatuur met een tulbandbom waarvan het lontje langzaam afbrand, en de ‘scheur’-scene waarin nadrukkelijk gezegd wordt dat er geen pagina uit de Koran wordt gescheurd, maar uit het telefoonboek. Wilders laat het aan de moslims zelf over om haatdragende verzen uit de Koran te scheuren.

Hoewel de hele constructie van Fitna op een welbewuste misleiding is gebaseerd, worden daarmee geen in Nederland geldende wetten overtreden. Fitna is een vervelend, weinig origineel product. Alle schokkende beelden zijn al jaren bij iedereen bekend. Na zoveel weken wachten slaakten velen een zucht van verlichting. Zelfs in GeenStijl wordt geconcludeerd: “Zwaar teleurstellend product. Ophef om niks.” In zijn ijver om bestaande filmpjes, foto's en krantenknipsels aan elkaar te rijgen, heeft Wilders diverse grote blunders en schendingen van auteursrechten begaan. Een van de meest opmerkelijke blunders is dat in de passage waarin de moord op Theo van Gogh aan de orde komt, een foto wordt getoond die Mohammed Bouyeri moet voorstellen. Maar Wilders presenteert niet een foto van Mohammed Bouyeri, maar van de Nederlands-Marokkaanse rapper Salah Edin. Dat zou nog wel eens een proces waard kunnen zijn. Wilders denkt nog steeds dat iedere Marokkaan met een baard een gevaarlijke terrorist is. “Het toont aan dat Wilders iedere moslim ziet als een Mohammed B.” [Salah Edin]. Wilders koos niet alleen een verkeerde foto; zijn hele beeld van de islam is vertekend, verwrongen en vals.

Fitna geeft voedsel aan angst voor de islam en voor moslims. Zij doet dat door de islam gelijk te stellen met het plegen van gruweldaden. In moreel en politiek opzicht is dit onverantwoorde angstzaaien het grootste bezwaar tegen de film van Wilders. Het stimuleren en cultiveren van moslimangst (=islamofobie) is het startpunt van een glijbaan die altijd in moslimhaat eindigt.

Premier Balkenende verklaarde dat de film geen ander doel had dan het “kwetsen van gevoelens”. Dat is iets anders dan het “aanzetten tot haat”. Het eerste is in Nederland niet strafbaar, het tweede wel. Wilders zet misschien niet rechtstreeks aan tot moslimhaat. Maar hij plaats wel alle Nederlandse moslims in de beklaagdenbank, zolang zij geen verzen uit de Koran scheuren die Wilders niet bevallen. De overweldigende meerderheid van de Nederlandse moslims verafschuwt de terreur en hebben niets van doen met haatpredikers die oproepen tot een jihad tegen de ongelovigen. Door de angst aan te jagen voor de islam stoot Wilders juist die moslims voor het hoofd. En het zijn juist al deze moslims die belangrijkste bondgenoten zijn in de strijd voor een verzoening van de islam met de waarden van de democratische rechtsstaat.

Ahmed Aboutaleb

Dat neemt uiteraard niet weg dat moslims zelf goed moeten nadenken over de angst die er bij veel Nederlandse burgers heerst over de islam. Staatssecretaris Ahmed Aboutaleb formuleerde dit als volgt: “Moslims moeten nadenken over de angst die heerst voor hun geloof. De meerderheid zwijgt en dat is niet goed. Wij hebben voor Nederland gekozen, juist vanwege de vrijheid hier. Dit moet uitgesproken worden. Ik mis de stem die afstand neemt van het extremisme” [Pauw & Witteman 27.3.08]. Al eerder schreef hij in de Volkskrant [14.3.08]: “Het feit dat er zoveel haat bestaat tegen moslims, moet moslims zelf aan het denken zetten. In plaats van de uitlatingen van Wilders alleen maar te zien als verwerpelijk, moeten wij ons afvragen welke rol wij zelf spelen in het beeld dat is ontstaan. [...] De moslims kunnen binnen de eigen gemeenschap stappen zetten om radicale elementen niet het gevoel te geven dat ze helden zijn. De huidige etnisch-religieuze solidariteit staat de emancipatie van moslims zelf in de weg. De voorhoede onder de moslims is opvallend stil. Juist van deze groep mag een duidelijke inmenging in het politieke debat worden verwacht.”

In een door Al-Yaqeen gedistribueerde videoverklaring geeft sjeik Fawaz een reactie op de film van Wilders. Wilders heeft volgens hem een nederlaag geleden met zijn belabberde film. Wilders heeft gefaald; hij is er niet in geslaagd de moslims te provoceren. Hij verwijt Wilders onwetendheid. Wilders haalt verzen uit hun specifieke militaire context en verdraait de betekenis van deze verzen. “Wilders en zijn consorten zijn bang geworden van de sterke invloed van de islam die verscholen ligt in zijn overtuiging, beschaving, politiek en economie.” Hij is niet in staat om deze interesse voor de islam tegen te houden. Daarom maakt hij gebruik van beledigingen om de moslims te provoceren en jongeren aan te zetten tot onverantwoorde daden, geweld, het verbranden van auto’s en agressie tegen onschuldige mensen. Zijn strategie moet gedwarsboomd worden door de rust te bewaren en volgens de islamitische gerechtigheid en gedragscode met dit soort provocaties om te gaan. “Heb geduld”, laat je niet ophitsen. Op moslims “rust de plicht om zich in te houden en de grootsheid van de islam [...] aan de hand van hun gedrag te vertonen.” Hij bedankt minister-president Balkenende voor zijn “dappere standpunt wat betreft het verwerpen van de inhoud van deze film”. Zijn gedurfde standpunt —ten gunste van rechtvaardigheid, eendracht en wederzijds begrip— heeft ervoor gezorgd dat een “grote bezoeking” is uitgebleven.

Al eerder gaf de Syrische sjeik Fawaz een vergelijkbare verklaring voor Al-Jazeera. Hij riep daarin de moslims in Nederland en in de rest van de wereld op zich rustig te houden en de zaak over te laten aan de culturele organisaties en de media om aan de hand van het strafrecht een weerwoord te bieden. Door de rust te bewaren kan de nederlaag van deze extreme parlementariër en zijn partij compleet worden gemaakt. Fawaz formuleert daarbij een even eenvoudig als gedurfd standpunt: het beeld dat mensen van de islam hebben is afhankelijk van de tegenacties van de moslims. Voor alle moslims geldt de leuze: vergrijp je niet aan wandaden die Wilders nog meer in staat stelt om de islam zwart te maken.

Voor veel Nederlandse burgers had sjeik Fawaz eerder de islam zwart gemaakt door te beweren dat het islamitisch verantwoord was om homoseksuelen als misdadigers te behandelen en ze van een flatgebouw af te gooien. “Homoseksualiteit en ontucht zijn niet alleen verboden in de islam. Ook in het christendom en jodendom is het verboden. Wij predikers zijn slechts vermanend en zijn er niet om iets te ondernemen tegen mensen.” [AD - 28.3.08]

Protest van over de grenzen

Zo gematigd en bijna rustgevend als de reacties in Nederland waren, zo heftig en soms overdreven waren de reacties van over de grenzen.

• 28.3.08 - In een bericht op revolution.muslimpad wordt Wilders door ‘revolution’ gefeliciteerd met het feit dat zijn Fitna meer moslimstrijders (mujehadien) onder de moslims heeft gecreëerd. Verder laat hij weten “dat de islam heel Europa zal overheersen, inclusief je eigen woonplaats”. Dan zullen alle ongelovigen in vernedering leven totdat zij tot de islam komen. Het dreigement wordt algemeen gehouden: “Wij herinneren eraan dat er duizenden moslims bij u in de buurt wonen; verwacht dus altijd het onverwachte.” Tenslotte moet de democratie eraan geloven. Het motto is: ‘stop de democratie’.
  “Islaam denounces Democracy, Islaam denounces Christians and Jews, Islaam denounces the corruption of the disbelievers upon the earth, and Islaam is coming to crush the armies of disbelief and smash the false governments and religions of the world to bring humanity from darkness into light.”
  De schrijver is er vast van overtuigd dat de islam zich over heel Europa zal verspreiden: “wij zullen uiteindelijk overwinnen en we zullen jullie uiteindelijk vernederen.”

• 27.3.08 - Secretaris-generaal Ban Ki-moon van de Verenigde Naties veroordeelt dat Wilders zijn Fitna op het internet heeft gezet, maar roep wel op tot kalmte. De Organisatie van de Islamitische Conferentie (OIC) typeert Fitna als een film die bedoeld is om onrust te zaaien. De secretaris-generaal van de OIC, Ekmeleddin Ihsanoglu bestempelt de film als een provocatie en een belediging voor alle moslims ter wereld.

• 28.3.08 - De Maleisische ex-premier Mhathir Mohamad veroordeelt Fitna en roept islamieten in de hele wereld op Nederlandse goederen te boycotten. “Als de 1,3 miljard moslims in de wereld zich verenigen en zeggen niets meer te kopen, dan zal dat effectief zijn.”

  Protest in Karachi tegen Fitna

• 29.3.08 - In Karachi (Pakistan) gaat een klein aantal aanhangers van Jamaat-e-Islami de straat op met anti-Westerse spandoeken: ‘Down with Holland, down with West’. Nederlandse vlaggen en Wilders-poppen worden verbrand. Rond het Nederlandse consulaat en Nederlandse bedrijven in Karachi worden extra veiligheidsmaatregelen genomen. In de daarop volgende dagen worden nog twee kleine demonstraties gehouden.

• 28.3.08 - Een dertigtal Jordaanse kranten, radiostations en websites beginnen een campagne om Nederlandse goederen te boycotten. Zij kondigden aan de “extremistische en zionistische” Wilders voor de rechter te dagen.

• 29.3.08 - De Europese Unie steunt het standpunt van de Nederlandse regering. De ministers van Buitenlandse Zaken van de 27 EU-landen stellen zich achter het standpunt van de Nederlandse regering dat de film de islam gelijkstelt met geweld. Die voorstelling van zaken wordt door de EU-ministers “scherp afgewezen”. Maar zij stellen ook dat mensen die zich beledigd voelen door de film daarin geen excuus mogen vinden voor agressie of bedreigingen. De dag ervoor verklaarde EU-voorzitter Slovenië dat Fitna “aanzet tot haat”. Vanwege de mogelijke juridische implicaties werden deze woorden niet herhaald in de uiteindelijke persverklaring [NRC 29.3.08].

• 29.3.08 - De Afghaanse regering eist een wereldwijd verbod op de vertoning van Fitna. Zij vind de film van Wilders een grove belediging van moslims. Fitna “bevat beledigingen aan het adres van de grote profeet van de islam, Mohammed.” De publicatie van de film is ”een verkeerde interpretatie van de vrijheid van meningsuiting, die zal leiden tot haat tussen de mensen van de wereld” [ANP]. De Nederlandse militairen in Afghanistan kunnen Fitna bekijken op het intranet van het leger. Maar volgens een woordvoerder van de Nederlandse landmacht is de belangstelling voor het filmpje niet overweldigend [nieuws.nl 31.3.08].

• 29.3.08 - In een hoofdartikel op de jihadistische webforum Al-Ekhlaas wordt de anti-Koranfilm van Wilders gezien als “steun voor de jihad”. Osama bin Laden kan tevreden zijn. Fitna toont “de edele jihad, zoals uitgevoerd door Al-Qaida; het is een bevestiging van de overwinning van de islam op de aanval van de kruisvaarders”. De bedoelingen van Wilders zijn duidelijk: het is een “poging om Godslicht te doven”. Maar door de combinatie van Koran-verzen en beelden van bloederige aanslagen (die hier als ‘overwinningen’ worden aangeduid), zal de film juist het tegenovergestelde effect hebben. “Velen van hen die het over de film hebben zullen terugkomen op hun veroordeling van de daden van Al-Qaida. Miljoenen zal hij er toe aanzetten meer te weten te komen over het islamitische geloof” [NRC 29.3.08].

• 30.3.08 - In het pro-Westerse Jordanië roepen 53 van de 60 aanwezige parlementariërs de regering op om de diplomatieke banden met Nederland te verbreken. De initiatiefnemer, Ali Dalaeen, verklaarde: “Beledigingen tegen de islam worden telkens opnieuw geuit omdat wij stil blijven. We moeten nu actie ondernemen om onze woede te laten blijken.” De kans is zeer klein dat de regering de banden met Nederland echt verbreekt [NRC 31.3.08].

• 30.3.08 - Het Iraanse Ministerie van Buitenlandse Zaken roept de Nederlandse ambassadeur op het matje om zich te verantwoorden over Fitna. De Iraanse regering roept de Europese regeringen op om verdere vertoningen te blokkeren.

• 31.3.08 - In Jakarta (Indonesië) trekken zo’n veertig demonstranten naar de Nederlandse ambassade. Zij bekogelen de ambassade met eieren, roepen anti-Nederlandse leuzen en wensen Wilders dood. De demonstratie wordt georganiseerd door een fundamentalistische splintergroep, het Front van Verdedigers van de Islam. Een woordvoerder van de groep —die Fitna nog niet had gezien— roept de regering op alle banden met Nederland te verbreken. “De Nederlandse regering moet hem arresteren. Wilders moet worden gedood omdat hij de moslims de oorlog heeft verklaard” [Volkskrant 31.3.08].
         

Nomadische gedachten

Hans Beerekamp gaf in de NRC een aanzet tot een analyse van de relatie tussen oude en nieuwe media. In Wilders moet nu zijn film los durven laten thematiseert hij internet als een viraal medium dat zich wezenlijk onderscheidt van massamedia die verticaal informatie overbrengen, vanuit één enkele bron naar vele ontvangers. “Wie een explosieve boodschap wil verzenden kan dat niet doen onder gecontroleerde omstandigheden.” De ‘oude’ media opereren onder strikt gecontroleerde omstandigheden. Het is de zendgemachtigde die definitieve beslissingen maakt over de uitzending van een product. De maker of opdrachtgever van dat product beslist niet zelf over de uitzending daarvan. Dat is de reden waarom de Nederlandse omroepen die Fitna kregen aangeboden ook voorinzage eisten. Als je moreel verantwoordelijk en juridisch aansprakelijk bent voor wat je aan de openbaarheid prijs geeft, dan doe je dat niet zonder zelf te weten wát je publiek maakt. Deze eis van voorinzage werd door Wilders consequent en met een pathetisch gebaar afgewimpeld —alsof hij iets te verbergen had...

Wilders moest zijn film los durven laten. “Alleen door de film een eigen leven te laten leiden, kan die zich vrijelijk verspreiden.” Dat kan door Fitna onaangekondigd toegankelijk te maken door het op YouTube te plaatsen, te parkeren op een van de vele digitale ‘drop zones’ voor grote bestanden (zoals megaupload of sendfile), of te delen met de miljoenen gebruikers van peer-to-peer systemen van het internet (zoals BitTorrent of Kazaa). Wanneer digitale bestanden eenmaal op een of meer strategische internetlocaties zijn geplaatst, verspreiden zij zich met snelheden die wezenlijk hoger liggen dan de voortplantingssnelheid van de meest potente virussen. Juist daarom kan men niet zomaar zeggen dat het vrije verkeer van informatie “alleen gewaarborgd is zolang de boodschap onder de radar van de oude media blijft.” Je kunt zeggen “dat een internethype eerst echt gaat leven nadat televisie en drukpers die hebben overgenomen.” Maar dan moet daarbij ook gezegd worden dat thema’s die op het internet ontstaan in toenemende mate bepalend zijn voor de agenda’s van de oude media. Het Fitna-rumoer bestaat niet pas nadat Nova en andere televisieprogramma's er fragmenten uit hebben geselecteerd en vertoond. De kans is groot dat zij die fragmenten zelf van het internet afhalen, dat de film dan al door miljoenen mensen is bekeken, en dat deze daarna in nieuws- en actualiteitenrubrieken wordt herkauwd. De ‘radar van de oude media’ blijft belangrijk, maar zij verliest aan sturend vermogen. De ‘radar van de nieuwe media’ (cyberradar) is een eigenstandige, door zwermintelligentie ingetoomde kracht die voor de ‘oude’ media een geheel nieuwe context van openbaarheid schept.

In de webfora van jonge allochtonen in Nederland (zoals marokko.nl, maroc.nl en hababam.nl) werd uitvoerig gediscussieerd over zowel de film van Wilders als over de jihadistische terreurdreiging. Het is lastig om deze discussies in een paar woorden te vangen, maar de overwegende toon was: het zijn de jihadisten die de islam belachelijk maken, en het is Geert Wilders die daaruit een populistisch slaatje probeert te slaan. De moslim fundamentalisten zijn ‘zo gek als een deur’ en Wilders hoeft slechts de door hen verspreide videootjes aan elkaar te lijmen om zo het beeld te verspreiden dat de islam als zodanig een intolerante en tot geweld aanzettende godsdienst is.

De overweldigende meerderheid van de moslims in Nederland kan zich niet vinden in de karikatuur die jihadisten van de islam verspreiden. Zij voelen zich extra gekwetst door de karikatuur die Wilders op basis daarvan van de islam probeert te maken en door de vooroordelen die hij over Nederlandse moslims verspreidt.

Geert Wilders

Geert Wilders blaast de terechte kritiek op het moslimfundamentalisme en jihadisme op tot een uiterst gespierde veroordeling van de islam en een grove belediging van haar gelovigen. En omgekeerd wordt de terechte kritiek op de waan van Wilders door jihadisten en islamitische regeringen opgeblazen tot een veroordeling van ‘het Westen’ en een in bloed gedoopte martelaarslyriek.

In de logica van de confrontatie en escalatie blazen beide extremen zichzelf op, door zich aan elkaar te spiegelen en daarmee wederzijds te bevestigen en in stand te houden. Zolang deze logica het politieke theater domineert blijft er tussen het ‘fort van de godslastering’ en het ‘fort van de ware moslims’ weinig politieke speelruimte meer over voor (al dan niet ‘iets’ gelovende) burgers die ervan overtuigd zijn dat een religieus neutrale —dus seculiere of zo men wil geloofsblinde— staat de beste garantie is voor zowel de vrijheid van meningsuiting, als voor de vrijheid van godsdienst.

In een democratische rechtsstaat hoeft men geen respect te hebben voor de religieuze of non-religieuze opvattingen van mensen, maar wel voor hun recht om er andere —hoe onzinnig ook!— opvattingen op na te houden en deze ook te uiten. Voor zover deze opvattingen tenminste niet in strijd zijn met bijvoorbeeld de non-discriminatiebepalingen. Maar in zo’n staat kan men ook niemand het recht ontzeggen om in het openbaar het geloof, bijgeloof of ongeloof van anderen kritisch aan de kaak te stellen. Of —om maar een dwarsstraat te noemen— daarvan een karikatuur te tekenen of een kritische film te maken.

Informatiebronnen

1. Haatgroepen
   Een typering van haatgroepen op het internet.

2. Hate Groups: Watch Them - Fight Them
   Informatiebronnen over haatgroepen op het internet.

3. BBC - Why Democracy? Bloody Cartoons
   Part I, Part II, Part III, Part IV, Part V, Part VI
   Bloody Cartoons is een documentaire die laat zien hoe en waarom 12 tekeningen in een Deense provinciale krant een klein land in een confrontatie kunnen brengen met moslims over de hele wereld. De film is opgenomen in Libanon, Iran, Syrië, Quatar, Turkije en Denemarken.

4. Internet Haganah

5. JihadWatch
   Informeert over de rol van de theologie en ideologie van de jihad in de moderne wereld. Corrigeert misvattingen over de rol van de jihad en religie in actuele nationale en internationale conflicten.

6. KB: Dossier Terrorisme

7. Ministerie van Binnnenlandse zaken [2005]
   Vitale infrastructuur is redelijk goed beschermd
   Hoe goed is de vitale infrastructuur in Nederland beschermd tegen uitval door storingen, rampen, sabotage of aanslagen? Volgens het Ministerie van Binnenlandse Zaken zijn de vitale structuren bij ons redelijk goed beschermd, ook al zijn er aanvullende maatregelen nodig om de verschillende diensten en voorzieningen nog beter te beschermen. Dit blijkt uit de eerste integrale analyse van alle vitale sectoren, die minister Remkes (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) naar de Tweede Kamer stuurde: Rapport Bescherming Vitale Infrastructuur

8. NRC
   • 28.3.08 - Wilders moet nu zijn film los durven laten (Hans Beerekamp)

9. Openbaar Ministerie: Moslim-extremisme/terrorisme

10. Site Intelligence Group
    Terrorist Publications

11. Spits -
    Jihad-route lonkt voor Wilders

12. Start - National Consortium for the Study of Terrorism and Responses to Terrorism
    A center of excellence of the U.S. Department of Homeland Security based at the University of Maryland.

13. Terrorism Research Center

14. terrorisme.pagina.nl
    Nuttige links naar bronnen over terrorisme.

dr. Albert Benschop Sociale en Gedragswetenschappen Sociologie & Antropologie Universiteit van Amsterdam Gepubliceerd: 20 Maart, 2008 Laatst gewijzigd: 11 May, 2008