Geschiedenis van het internet

Revolutionaire Innovatie Geboorte van het internet Netwerk voor sloebers     Referenties
Hypertekst Revolutie

Contouren van een revolutionaire innovatie

Communiceren is meer dan het verzenden en ontvangen van informatie. Zet twee bandrecorders naast elkaar die voor elkaar spelen en elkaar tegelijkertijd opnemen. Vanuit een menselijk perspectief is dat geen communicatie. Communicatie begint daar waar mensen iets doen met de informatie die zij verzenden en ontvangen. Communicatie is een interactief creatief proces waarin de reactietijd zeer kort moet te zijn om de conversatie vrij en gemakkelijk te maken. Het bijzonder van het internationale computernetwerk dat wij tegenwoordig het internet noemen is dat wij dit kunnen gebruiken om met elkaar te communiceren. Het internet verrijkt, verbreedt en versnelt onze communicatiekansen enorm. Sinds de uitvinding van de boekdrukkunst en de telefoon is er geen grotere revolutie denkbaar in onze manier van communiceren en interacteren.

De geschiedenis van het ontstaan van dit internet moet nog worden geschreven en zal telkens opnieuw worden herschreven. Dat is niet verwonderlijk als men bedenkt dat onze kennis van de manier waarop het huidige computernetwerk is ontstaan gebruikt wordt om het pad naar de toekomst te verlichten, om actuele problemen op te lossen, om keuzes te maken die voor de verdere ontwikkeling van het internet van essentieel belang zijn.

Op deze pagina's gaat het om vragen als:

1. Hoe is het computernetwerk ontstaan?
2. Wat voor prestaties hebben de pioniers van het internet verricht?
3. Wat zijn de controversies over de verdere ontwikkeling?

Geboorte van het internet vanuit de atoomschuilkelder

In 1962 schreef Paul Baran een rapport voor de Rand Corporation, On Distributed Communications waarin hij ingaat op de vraag hoe de Verenigde Staten haar communicatiesystemen tegen een serieuze aanval militair zou kunnen beschermen. In dit rapport schetst hij de principes van 'redundancy of connectivity' en verkent hij diverse modellen voor niet-kwetsbare communicatiesystemen. Hij stelt een communicatiesysteem voor waarin geen herkenbaar centraal commando- en controlepunt bestaat. Alle overlevende punten zouden in staat zijn om weer contact met elkaar op te nemen in geval van een aanval op een van de punten. In dit systeem zou schade aan een onderdeel niet het geheel vernietigen en zijn effect op het geheel zou worden geminimalseerd.

Baran stelt voor een nationale openbare voorziening te construeren voor de transport van computergegevens, op dezelfde manier als het telefoonsysteem stemgegevens transporteert. In september 1969 werd de eerste ARPANET Information Message Processor bij UCLA (University of California in Los Angeles) geïnstalleerd. Men zou dit als de geboorte van het internet kunnen opvatten.

Het Arpanet is een voorloper van de netwerktechnologie die als basis dient voor het globale internet van tegenwoordig. Het werd gesubsidieerd door het programma voor 'Advance Research Projects Agency' van het Amerikaanse ministerie van defensie. Het Arpanet was uitsluitend bedoeld voor universitaire afdelingen voor computerwetenschap en particuliere onderzoeksinstituten die door dit ministerie werden gesubsidieerd. Bij de ontwikkeling van dit netwerk deden zich veel onverwachte problemen en hindernissen voor. Maar door het coöperatieve werk van de deelnemers kon het aantal sites toch stap voor stap worden uitgebreid. In 1977 omvatte het Arpanet al meer dan 50 sites van Hawaï tot Noorwegen.

"Het internet waarover tegenwoordig zoveel te doen is -- het globale internet dat geleerden zoveel geholpen heeft, waar vrije gedachtenuitwisseling meer dan ooit in de geschiedenis bloeit -- het internet was een militair project uit de Koude Oorlog. Het werd ontworpen om militaire communicatie mogelijk te maken in een Verenigde Staten dat door een nucleaire aanval van de Sovjet Unie verwoest zou zijn. Oorspronkelijk was het internet een post-apocalyptische commandonetwerk.

En kijk nu eens naar het internet. Niemand heeft het op deze wijze gepland. Haar gebruikers maakten internet op deze manier, omdat zij de moed hadden om het netwerk te gebruiken om hun eigen waarden te ondersteunen, om de technologie naar hun eigen doelstellingen om te buigen. Om hun vrijheid te dienen. Hun eigen gemaak, hun eigen vermaak, zelfs hun eigen geluier. Wanneer ik naar het internet kijk -- dat hedendaags model van cyberspace -- dan zie ik iets verbazingwekkends en hoopgevends. Het is alsof er een of andere makabere atoomschuilkelder is opengebarsten en er een volledige Mardi Gras parade is uitgekomen."
[Bruce Sterling & William Gibson [1993] Literary Freeware -- Not for Commercial Use. Speeches to National Academy of Sciences Convocation on Technology and Education, May 10, 1993, Washington, D.C.: Computer Underground Digest 5.54].

Wat wil Bill Gates? Wil hij met zijn satelieten een nieuw ijzeren gordijn oprichten? Wil hij proberen in het open internet nieuwe barrières te bouwen?

Netwerk voor sloebers

Het ARPANET was een enorme prestatie, maar de toegang tot dit netwerk werd beperkt tot de computerwetenschappers in universiteiten en laboratoria die contracten hadden met het Amerikaanse ministerie van defensie. Anderen werden van deze toegang uitgesloten. De doctoraalstudenten op de Duke universiteit en de universiteit van van Noord-Carolina behoorden tot deze uitgeslotenen. Zij maakten een netwerk dat open was voor iedereen in de gemeenschap van de computerwetenschappen die toegang had tot het Unix besturingssysteem (dat destijds vrij toegankelijk was voor de academische gemeenschap). Uit de experimenten van deze studenten ontstond "A Poor Man's Arpanet", het Usenet News.

In de herfst van 1979 werd Usenet News geboren. Tom Truscott en Jim Ellis (studenten op de Duke universiteit) en Steve Bellovin (student op de universiteit van Noord-Carolina) onderzochten de mogelijkheden van versie 7 van het Unix bestuderingssysteem dat was uitgerust met een 'UNIX to UNIX copy program' dat UCCP werd genoemd. Steve Bellovin schreef een eenvoudig 'shell scripts' programma in Univ dat de computers op de twee universiteiten met elkaar verbond via UUCP en zelfgemaakte modems die gebruik maakte van telefoonlijnen. De computers belden elkaar op en zochten voor verderingen in de bestanden en kopieerden vervolgens de veranderingen. Omdat het programma erg langzaam was trokken werd een andere student aangetrokken, Stephan Daniel (Duke universiteit) die de programmacode herschreef in de programmeertaal C. Tenslotte presenteerde Jim Ellis in januari 1980 de bereikte resultaten op de academische Unix gebruikersconferentie (Usenix) en nodigden Unix gebruikers op verschillende plaatsen uit om deel te nemen in de ontwikkeling van een NetNews Network dat Usenet News werd genoemd. In de door Tom Truscott geschreven Invitation to a General Access UNIX Network kan men lezen:

"The initially most significant service will be to provide a rapid access newsletter. Any node can submit an article, which will in due course propagate to all nodes. A "news" program has been designed which can perform this service. The first articles will probably concern bug fixes, trouble reports, and general cries for help. Certain categories of news, such as "have/want" articles, may become sufficiently popular as to warrant separate newsgroups. (The news program mentioned above supports newsgroups.)"

"The mail command provides a convenient means for responding to intriguing articles. In general, small groups of users with common interests will use mail to communicate. If the group size grows sufficiently, they will probably start an additional news group... "

"This is a sloppy proposal. Let's start a committee. No thanks! Yes, there are problems. Several amateurs collaborated on this plan. But let's get started now. Once the net is in place, we can start a committee. And they will actually use the net, so they will know what the real problems are."

Een paar maanden later werd de software voor 'A News program for Usenet News' op de conferentietape gezet voor algemene verspreiding (Delaware Summer 1980 Usenix meeting). In een stencil dat op deze conferentie werd verspreid werd de doelstelling omschreven:

"A goal of USENET has been to give every UNIX system the opportunity to join and benefit from a computer network (a poor man's ARPANET, if you will)...."

"I don't remember when the phrase was coined, but to me it expressed exactly what was going on. We (or at least I) had little idea of what was really going on on the Arpanet, but we knew we were excluded. Even if we had been allowed to join, there was no way of coming up with the money. It was commonly accepted at the time that to join the Arpanet took political connections and $100,000. I don't know if that assumption was true, but we were so far from having either connections or $$ that we didn't even try. The 'Poor man's Arpanet' was our way of joining the CS community (Computer Science -ed), and we made a deliberate attempt to extend it to other not-well-endowed members of the community. It is hard to believe in retrospect, but we were initially disappointed at how few people joined us. We attributed this lack more to the cost of autodialers than lack of desire."
[email van 25 januari 25, 1993, Usenet History List].

De pioniers van Usenet verbaasden zich erover hoe langzaam Usenet sites zich aanvankelijk uitbreiden. Maar toen de universiteit van California in Berkeley (UCB) ging deelnemen aan Usenet werden er verbindingen gelegd tussen Usenet en het Arpanet. De Arpalijsten waren georgansieerd rond 'mailing lists' met een centrale controle die bepaalt wie het materiaal ontvangt en wat voor materiaal kan worden verzonden. De filosofie van Usenet was veel sterker op de lezer gecenteerd. Usenet was georganiseerd rond netnieuws, waar de ontvanger controleert wat wordt ontvangen.

Het computernetwerk dat de pioniers creëerden werd al snel populair en verpreidde zich door het hele land. Uiteindelijk kon iedereen toegang krijgen tot het Arpanet en kon men participeren in de online gemeenschap. Usenet News bereikt op dit moment miljoenen mensen over de hele wereld met meer dan 4500 verschillende nieuwsgroepen en gigabytes van artikelen. Dit nieuws gebruikt geen papier, geen enveloppen en geen postzegels. Het nieuws wordt gemaakt en verspreid via een volledig geautomatiseerd proces. Met deze technologie bepalen gebruikers zelf wat de inhoud en het spectrum is van de informatie die zij via dit nieuwe nieuwsmedium ontvangen. Op de artikelen die door gebruikers worden ingediend kan zeer snel worden gereageerd en er zijn fora waar thema's vrij kunnen worden besproken en informatie uitgewisseld. Usenet is een demonstratie van de kracht van de nieuwe technologie van computerautomatisering.

Het huidige open computernetwerk werd ontwikkeld door wetenschappers, onderzoekers en gebruikers die geen last hadden van de gesel van de vrije markt. De netwerkpioniers werden door de overheid gesubsidieerd en stonden niet onder de tijdsdruk die in commerciële initiatieven zo'n belangrijke rol speelt. Daarom namen zij de tijd die nodig was om de problemen op te lossen.

Referenties

A Brief History of the internet door mensen die deze geschiedenis maakten.

Andere bronnen over de geschiedenis van het internet zijn:

• The History of the Net door: Henry Edward Hardy (Univ. Michigan)
• Netizens - On the history and impact of Usenet and the Internet door: Michael Hauben & Ronda Hauben.

dr. Albert Benschop Sociale en Gedragswetenschappen Sociologie & Antropologie Universiteit van Amsterdam Gepubliceerd: September, 1997 Laatst gewijzigd: 25 December, 2005